Forward-Mail Blog : ศูนย์รวม Forward Mail แห่งสยามประเทศ

 

 

 

สมัยเด็กๆ ผมจะนอนเวลา3ทุ่มและตื่นเมื่อเวลา6โมงเช้าเป็นประจำทุกวัน ต่อมาเมื่อมาเรียนแพทย์ด้วยตารางเวลาที่บังคับและหลายๆปัจจัยทำให้ได้นอนน้อยลง สิ่งที่ปรากฎตามมาคือสุขภาพโดยรวมแย่ลง น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น ป่วยบ่อยขึ้น

การนอนเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างหนึ่งในชีวิตของสัตว์ครับ แม้ว่าเราจะไม่รู้ว่าทำไมเราต้องนอน แต่สิ่งที่เรารู้ก็คือ การนอนที่เพียงพอทำให้เราปกติ และการนอนไม่พอจะทำให้เราเป็นโรค ในปัจจุบันมีสภาพสังคมหลากหลายที่ทำให้เรานอนน้อยลงหรือนอนอย่างไม่มีคุณภาพมากขึ้น ดังนั้นจึงปรากฎออกมาในรูปของโรคต่างๆนานามากมาย

0. น้อยไม่พอแย่จริงหรือ เพราะบางครั้งอดนอนแล้วรู้สึกสดชื่นกว่าเดิมเป็นคำถามที่โดนถามบ่อยๆครับ เพราะว่าวัยรุ่นหลายคนเวลามีงานหรือกิจกรรมที่ต้องอดนอนเป็นครั้งคราวจะเห็นตรงกันว่า ช่วงที่ต้องทำกิจกรรมและต้องอดนอน ก็ยังมีความรู้สึกสดชื่นกระปรี้กระเปร่าได้ ... หรือบางครั้งนอนพักแค่ 20 นาทีก็รู้สึกสดชื่นเหมือนนอนมาเต็มอิ่มแล้ว

นั่นเป็นเพราะว่าในการอดนอนเป็นครั้งคราวร่างกายจะผลิตฮอร์โมนที่มากระตุ้นการเผาผลาญของร่างกาย ทำให้เกิดความสดชื่นและตื่นตัวอยู่ชั่วคราวครับ

แต่ถ้าทำบ่อยๆเข้า เจ้าฮอร์โมนตัวที่ว่านี้แหละครับ จะกลับมาทำให้เกิดความเหนื่อยซึมเพลียไม่ตื่นตัว ... นอกจากนี้พอไปนอนแล้วจะกลายเป็นว่าต้องการการนอนมากกว่าปกติเสียอีก

 1. นอนไม่พอทำให้อายุสั้น

มีงานวิจัยที่เก็บข้อมูลการนอนและดูข้อมูลไปเรื่อยๆว่าคนๆนั้นมีชีวิตต่อไปอย่างไร พบว่าการนอนที่เหมาะสมอยู่ที่ประมาณ 7ชั่วโมง  โดยมีแนวโน้มว่า ถ้านอนมากกว่า 9ชั่วโมงหรือน้อยกว่า5ชั่วโมง อาจจะมีความเกี่ยวข้องกับอายุที่สั้นลง

ซึ่งก็น่าคิดครับ เพราะคนที่นอนมากกว่าปกติส่วนหนึ่งมักเป็นคนที่การนอนไม่มีคุณภาพหลับไม่สนิท ซึ่งตอนตื่นก็มักจะไม่แจ่มใสหรือง่วง ส่วนคนที่นอนน้อย ก็มีแนวโน้มที่จะเกิดอุบัติเหตุหรือใช้ยาช่วยนอนหลับได้มาก

ตัวอย่างที่เห็นชัดๆก็ยกตัวอย่างแพทย์ไทยครับ มีงานวิจัยที่ออกมาเมื่อ3-4ปีก่อน พบว่า แพทย์ไทยมีอายุขัยที่สั้นกว่าคนปกติธรรมดาทั่วไปทั้งที่การสูบบุหรี่กินเหล้าน้อยกว่าคือมีอายุขัยเฉลี่ยที่ 55 ปี

คาดกันว่าอายุที่สั้นลง เป็นเพราะเวลาที่อดนอนร่างกายจะสร้างฮอร์โมนที่มากระตุ้นการทำงานของระบบหัวใจและหลอดเลือด ซึ่งทำให้มีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคความดันสูงและโรคหัวใจมากขึ้น

2. การนอนไม่พอเสี่ยงพอๆกับกินเหล้า

ชั่วโมงสุดท้ายในรั้วโรงพยาบาลก่อนที่จะเรียนจบ อาจารย์ได้ให้โอวาทกับผมและเพื่อนๆเกี่ยวกับการใช้ชีวิตและการทำงาน นอกเหนือไปจากเรื่องวิชาการและจรรยาบรรณ อาจารย์ได้เน้นให้ระวังเรื่องการขับรถ เพราะทุกๆปีจะมีแพทย์จบใหม่ที่เสียชีวิตจากอุบัติเหตุจราจรเสมอๆ

การนอนไม่พอมากๆในคราวเดียว อาจจะเกิดอาการวูบหรือที่เรียกกันว่าหลับในได้ ซึ่งอาการแบบนี้ผู้ที่ขับขี่ทุกคนพอจะป้องกันได้และไม่เป็นปัญหา ... เพราะถ้าง่วงก็แค่จอดรถแล้วก็งีบสักหน่อย  แต่อันตรายจะเกิดขึ้นกับคนที่อดนอนอย่างเรื้อรังครับ

โดยมีงานวิจัยที่ออกมาระบุว่า การอดนอนหรือการทำงานที่ติดต่อกันโดยไม่พักเป็นเวลานานเกินไปจะทำให้การตัดสินใจแย่ลง พอๆกับการดื่มสุรา

3. นอนไม่พอ ทำให้อารมณ์เสียได้ง่ายขึ้น

จริงๆคงจะสังเกตเห็นกันอยู่แล้วว่านอนไม่พอก็เกิดอารมณ์เสียได้ ใครมาทำอะไรกวนใจเล็กน้อยก็อาจจะทะเลาะกันได้ง่ายๆ ... ซึ่งในส่วนนี้จะเด่นชัดขึ้นหากการนอนไม่พอนั้นเป็นต่อเนื่องเรื้อรังครับ

 

4. นอนไม่พอทำให้ตัวเตี้ย เบาหวาน ฯลฯ

ระบบการทำงานและเผาผลาญในร่างกายมนุษย์ส่วนใหญ่ถูกควบคุมโดยต่อมใต้สมอง ส่วนการอดนอนก็เป็นภาวะที่ร่างกายถือว่าไม่ใช่ภาวะปกติหากแต่เป็นภาวะคับขันแบบนึง ...

หากเราอดนอน ร่างกายก็จะปรับฮอร์โมนให้อยู่ในสภาวะคับขันและลดการผลิตฮอร์โมน"ปกติ"ลง ผลที่ตามมาคือ

- เสี่ยงที่จะเป็นเบาหวานมากขึ้น เพราะระบบการเผาผลาญน้ำตาลผิดปกติไป

- ฟื้นตัวจากการเจ็บป่วยช้ากว่าคนปกติ

- เสี่ยงที่จะตัวไม่สูง เพราะฮอร์โมนที่ช่วยเพิ่มความสูงซึ่งผลิตออกมาเวลากลางคืนก็จะถูกหยุดการผลิตไป ดังนั้นในเด็กที่อดนอนบ่อยๆ จะพบว่าตัวเตี้ยครับ และที่น่าเสียดายคือพอโตขึ้นแล้วอยากจะสูงก็ทำอะไรไม่ได้แล้วเนื่องจากกระดูกหยุดโตเสียแล้ว

5. นอนไม่พอ ทำให้การตัดสินใจแย่ลง

ถ้าลองสังเกตการชุมนุมประท้วงแล้วเกิดเรื่องขึ้น มักจะเกิดเรื่องรุนแรงขึ้นหลังจากประท้วงติดต่อกันเป็นเวลานานหรือเกิดในช่วงที่ยุติการชุมนุม ... ซึ่งนอกจากจะเกิดจากความเมื่อยล้าทางร่างกายแล้ว ยังพบว่าการอดนอนจะทำให้การนึกคิดตัดสินใจของเราแย่ลงไปเมื่อเทียบกับเมื่อไม่ได้อดนอน ทั้งนี้การตัดสินใจจะแย่ลงเพียงใดก็ขึ้นกับสภาพจิตใจพื้นฐานของแต่ละบุคคล

คำแนะนำเกี่ยวกับเรื่องการอดนอน

- นอนให้เป็นเวลาและหลีกเลี่ยงการอดนอน

เพราะการอดนอนแม้เพียงครั้งเดียว ก็สามารถทำให้เกิดภาวะ Sleep Debt หรือการใช้หนี้การนอน ทำให้คุณต้องการการพักผ่อนมากกว่าเวลาที่ได้มาเสียอีก

- กาแฟไม่สามารถทดแทนการนอนได้

สิ่งที่กาแฟให้ได้คือความตื่นตัวในเพียงชั่วขณะหลังจากดื่มเท่านั้น แต่เมื่อเวลาผ่านไป ก็จะเกิดความง่วงและเพลียกลับมา ซึ่งเผลอๆอาจจะมากกว่าก่อนดื่มเสียอีก

- เลี่ยงการดื่มกาแฟหลัง3โมงเย็น

เพราะการดื่มกาแฟจะไปรบกวนสมองในช่วงเวลานอน ทำให้นอนหลับไม่สนิท มีค่าใกล้เคียงกับการนอนไม่พอ

- ถ้ามีอาการเพลียที่หาสาเหตุไม่ได้ ให้นึกถึงการอดนอนไว้ก่อน

ในปัจจุบัน มีหลายคนทีเดียวที่มีอาการเหนื่อยอ่อนเพลียโดยหาเหตุไม่ได้ บางคนมีอาการหายใจไม่เต็มอิ่ม เหนื่อย เจ็บหน้าอก ใจสั่น ฯลฯ ซึ่งหลายๆคนจะนึกไปถึงเรื่องโรคมะเร็งโรคหัวใจโรคปอดฯลฯ ลองสังเกตตัวเองดีๆครับว่าคุณอดนอนหรือไม่ เพราะในวัยรุ่นและผู้ใหญ่ตอนต้น การอดนอนเป็นสาเหตุที่เจอได้บ่อยกว่าสาเหตุอื่นๆเสียอีก

ปล. บทความนี้ ขออุทิศให้กับแพทย์ที่อยู่เวรติดต่อกันเกิน48ชั่วโมงโดยไม่มีทางเลือกครับ

Reference

1. Rose M, Manser T, Ware JC. Effects of call on sleep and mood in internal medicine residents. Behav Sleep Med. 2008;6(2):75-88.

2. Leechawengwongs M, Et.al. Role of drowsy driving in traffic accidents: a questionnaire survey of Thai commercial bus/truck drivers. J Med Assoc Thai. 2006 Nov;89(11):1845-50.

3. Jones CB,Et al Self-awareness of impairment and the decision to drive after an extended period of wakefulness.Chronobiol Int. 2006;23(6):1253-63.

4. Daniel J. Gottlieb, et al. Association of Sleep Time With Diabetes Mellitus and Impaired Glucose Tolerance. Arch Intern Med. Vol. 165 No. 8 2005; 165: 863-867

5. Killgore WD,Et al. The effects of 53 hours of sleep deprivation on moral judgment. Sleep. 2007 Mar 1;30(3):345-52.